صفحه اصلي > آرشیو اخبار 


  چاپ        ارسال به دوست

صندوق ضمانت سرمایه گذاری صنایع کوچک ، گره گشای اعتبارات وثیقه محور

 لزوم توجه به مقوله حمایت از صنایع کوچک به عنوان موتور محرک صنعت و اقتصاد و همچنین برطرف نمودن مشکلات نقدینگی واحدهای صنعتی از امور اجتناب ناپذیر در توسعه صنعتی در هر کشوری است. در همین راستا بر آن شدیم تا ضمن دعوت از محمد حسین مقیسه مدیرعامل صندوق ضمانت سرمایه گذاری صنایع کوچک به روزنامه عصر اقتصاد، به گفتگو حول این محور بپردازیم.

* صندوق ضمانت سرمایه گذاری صنایع کوچک در چه سالی تاسیس و شروع به فعالیت کرد* موضوع فعالیت و خدمات آن چیست؟ بابت فعالیت های کارشناسی و صدور ضمانت نامه ها ، از واحد های صنعتی هزینه دریافت می کنید؟

- صندوق ضمانت سرمایه گذاری صنایع کوچک زیر نظر وزارت صنعت،معدن و تجارت در سال 1383 به تصویب مجلس شورای اسلامی رسیده و اولین ضمانت نامه خود را اواخر سال 86 صادر کرده است. .بنابراین صندوق عمر 13ساله دارد و ده سال از فعالیت آن می گذرد.

موضوع فعالیت صندوق کمک به توسعه صنایع کوچک از طریق تضمین حدود هفتاد درصد اصل و سود تسهیلات اعطایی بانکها و موسسات مالی و اعتباری به صنایع در زمینه های مختلف از جمله احداث، توسعه، بهسازی و نوسازی، سرمایه در گردش، خرید فناوری و دانش فنی و تجهیزات آزمایشگاهی و توسعه منابع انسانی می باشد.

خدمات صندوق نیز حداکثر برای صنایع کوچک 3میلیارد تومان ضمانت نامه است. باتوجه به رسالت حمایتی صندوق، برای ضمانت نامه های اعتباری برای سال اول حداکثر 5/1درصد و برای سال های مازاد بابت هرسال 25/0 و برای ضمانت نامه های پیمانکاری با 50درصد تخفیف نسبت به سیستم بانکی اخذ می شود.

اما بابت خدمات کارشناسی ، اعتبار سنجی و بازرسی ، حتی اکر منتج به قرارداد هم نشود هزینه ای دریافت نمی کنیم.

 

* شما در صندوق در امور شبه بیمه ایی نیز فعالیت دارید؟

- خیر. صندوق صرفا کار ضمانت انجام می دهد. زمانی که واحد های صنعتی کوچک یا همان بنگاه های کوچک برای اخذ تسهیلات به نظام بانکی مراجعه می کنند، با توجه به وثیقه محور بودن نظام بانکی و همچنین عدم اعتبار وثیقه های این بنگاه ها نزد بانک ها، صندوق ضمانت سرمایه گذاری صنایع کوچک، از طریق صدور ضمانت نامه برای واحد های صنعتی کوچک تامین وثیقه می کند.

 

* شما در مقابل این خدمات از صنایع کوچک چه تضمینی می گیرید؟

- محل اجرای طرحی که معمولا بانک ها نمی گیرند. اگر بخواهیم کمی عقب تر برگردیم و به فلسفه وجودی این صندوق بپردازیم، باید بگوییم این یک تجربه جهانی است. در دنیا نیز در چند دهه گذشته تسهیلاتی که برای صنایع کوچک که از لحاظ اعتباری ناشناخته هستند وثیقه محور بوده است، و بعدها آنها متوجه این خلا شده و به جای اینکه نظام اعتباری را برای صنایع کوچک پیش بگیرند، ترتیبات را تغییر دادند. به این معنا که دو موسسه ایجاد کردند. یکی موسسات رتبه بندی در هر کشور و در کنار آن صندوق های ضمانت.  موسسات رتبه بندی بنگاه ها را اعتبار سنجی و صندوق های ضمانت به اعتبار این اعتبار سنجی، ضمانت نامه صادر می کند و بانک ها نیز موظف هستند به پشتوانه این ضمانت نامه تامین مالی کنند، به این دلیل که صنایع کوچک معمولا وضعیت اعتباری روشنی ندارند، بانک ها برای ورود مستقیم در این مقوله رغبتی از خود نشان نمی دهند.

در ایران اما متاسفانه این روال به درستی پیش نرفته است، به این دلیل که موسسات رتبه بندی ایجاد نشده، صندوق همزمان باید این دو رسالت را با هم جلو ببرد یعنی هم مشتری را اعتبار سنجی کند و هم ضمانت نامه صادر کند.

 * تعریف شما نیز از صنایع کوچک همان 50 نفر است؟

- تنها جایی که در قانون، صنایع کوچک تعریف شده است، ذیل ماده واحده تاسیس صندوق است و مجلس هم در این تعریف قید کرده که صنایع کوچک به صنایعی اطلاق می شوند که تعداد نیروی انسانی شان کمتر از 50نفر است.، که البته به عقیده ما با توجه به اینکه این تعریف مربوط به مقتضیات سال 83 است و با توجه به تغییراتی که در صنعت و تکنولوژی ایجاد شده، نیاز به اصلاح دارد. بنابراین ما در صندوق پیشنهاد اصلاح این تعریف را داده ایم که اساسا تعریف صنایع کوچک، متوسط و بزرگ به یک نهاد تخصصی سپرده شود که بنا بر مقتضیات روز بتوان تعاریف را اصلاح کرد. صندوق همچنین برای توسعه فعالیت موسسه پیشنهاد تغییر فعالیت از صنایع کوچک به صنایع متوسط و کوچک را ارائه داده است.

 

* صندوق تا کنون چند واحد صنعتی را ضمانت کرده است؟

- تا پایان سال 95، صندوق 1174 فقره ضمانت نامه صادر کرده است که مبلغی حدود 5300 میلیارد ریال است.

اصولا در صندوق ها صدور یک ضمانت نامه، به عنوان نسبتی از سرمایه است، بر اساس استاندارد هایی که صندوق ها رعایت می کنند، گفته می شود در شرایط نرمال اقتصادی صندوق ها باید حداکثر تا هفت برابر سرمایه خود ضمانت نامه صادر کنند. در صندوق ضمانت سرمایه گذاری صنایع کوچک، اتفاق اصلی از سال 94 رخ داده است. به گونه ای که ما در سال 95، از لحاظ تعدادی و مبلغی، یک چهارم کل عمر صندوق توانسته ایم ضمانت نامه صادر کنیم و همچنین برای سال 96 نیز ما هدفگذاری 100درصدی در رشد در نظر گرفته که در 5ماه ابتدایی سال 120درصد از لحاظ ارزشی رشد داشته ایم و در بهترین حالت تا پایان سال 97 این هفت برابر سرمایه را پر خواهیم کرد.

ضمنا با توجه به اینکه ما در صندوق محدودیت سرمایه داریم، هم از دولت و هم از مجلس خواسته ایم که برای سال 97 به بعد ترتیباتی در جهت افزایش سرمایه و افزایش ظرفیت اتخاذ دهند. به این دلیل که اگر کفایت سرمایه رعایت نشود ممکن است بانک ها از قبول ضمانت نامه های صندوق سرباز زنند و یا بحران اقتصادی پیش بیاید و تعدادی از این ضمانت نامه ها کال می شود و نیاز به پرداخت خسارت باشد.

 

* آیا تا به حال ضمانت نامه هایی برگشت خورده است؟

- بله.بخش زیادی ازضمانت نامه های صنایع کوچک باتوجه به بحرانهای دهه های اخیر کال می شود وما مجبور به پرداخت خسارت به نظام بانکی هستیم. به طوریکه تا الان  حدود 30درصد این ضمانت نامه ها کال شده است.

 

* اوایل انقلاب موسسه ای تحت عنوان گسترش تعاونی های تولیدی وجود داشت و وام هایی که تعاونی ها از موسسه می گرفتند توسط دولت ضمانت و سهمی از بودجه کل کشور برای سوختی تخصیص یافته بود. آیا این امکان برای شما فراهم شده است؟

- این موضوع به معنای صریح و واقعی در بودجه دیده نشده، اما با توجه به سرمایه ای که دولت برای ما فراهم کرده، به صورت غیر مستقیم تحت حمایت دولت هستیم. در مقابل بخش صنعت و تعداد واحد های صنعتی، آمار ما از لحاظ ارزشی و تعدادی قابل توجه نیست. یکی از دلایل این است که ما تا سال 94 ،35 میلیارد تومان سرمایه داشته ایم و عملا قدرت مانور نداشتیم. در بودجه سال  94 مقرر شد از محل تسویه مطالبات دولت از محل حساب ذخیره ارزی سابق به صندوق های زیر مجموعه وزارت صنعت، معدن تجارت سرمایه هایی بدهند که در این میان سهم صندوق ضمانت سرمایه گذاری صنایع کوچک 5میلیون دلار بود. که در حال حاضر سرمایه ما حدود 110میلیارد تومان است که با هفت برابر افزایش سرمایه حدود 800 میلیارد تومان می رسد.

 

* صندوق ضمانت نامه هایی که کال می شود را از صنایع کوچک تامین اموال می کند؟

- طبیعتا وصول مطابات باید انجام شود. اما اگر مجموعه ای در حال فعالیت باشد سعی ما نیز بر آن است که از طریق اقساط بلند مدت سه یا چهار ساله مطالبات را وصول کنیم. در مجموع با توجه به بلند مدت بودن ضمانت نامه ها تا به حال با موارد معدودی مواجه شده ایم که البته این واحدها فعال نیستند و تعطیل شده اند.

 

* شما در استان ها نماینده دارید؟

- بله، سازمان صنایع کوچک و شهرک های صنعتی ایران در هر استان شرکت مستقلی دارد روسای آنها نمایندگان ما در این شهرک ها هستند. معاونین صنایع کوچک که ارتباط مستقیم با واحد های تولیدی دارند نمایندگان رسمی صندوق هستند که در ابتدای کار نیز همین افراد پرونده تشکیل می دهند، اظهار نظر کرده و پس از اخذ اسناد و مدارک برای ما ارسال می کنند.

البته برای تسهیل امور، از اردیبهشت ماه سامانه الکترونیکی صندوق در فاز اول در بخش صدور به طور کامل راه اندازی شده است. البته مدیریت پرونده در مراحل ابتدایی که شامل بازدید و مذاکرات اولیه و... می شود را همچنان همکاران ما در استان ها انجام می دهند.

 

* دولت در دو سال گذشته دو برنامه رونق تولید با چند هزار میلیارد تومان اعتبار اجرا کرده. آیا نقشی برای صندوق در این پروژه ها قائل شده است؟

- بله. به این شکل که در حال حاضر ستاد های رونق تولید در استان ها به ریاست استانداران یا معاونین آنها با مدیران استانی و مدیران بانک های استان طی جلسات دوره ای به بررسی مشکلات واحد های صنعتی می پردازند و تصمیماتی در این جلسات اتخاذ می شود. برای مثال از بانکی که قبلا تسهیلاتی داده خواسته می شود مجددا تسهیلات سرمایه در گردش بدهد یا اگر شرایط به گونه ای باشد که واحد صنعتی وثیقه ی مورد اعتبار را نداشته باشد در همان جلسه آن واحد را به صندوق ارجاع می دهند.


* صندوق در صدور ضمانت نامه ها مستقل عمل می کند یا به بانک ها ارجاع می دهد؟ و آیا ضمانت نامه ها انواع خاصی دارد؟

- بله. ضمانت نامه ها را صندوق به عنوان یک موسسه مالی معتبر صادر و به بانک ها ارائه می دهد. ضمانت نامه ها شامل دو گروه ضمانت های اعتباری و تولیدی و همچنین ضمانت نامه های پیمانکاری می شوند.

سنتی ترین نوع ضمانت نامه ها که صندوق ها از جمله صندوق ما صادر می کند ضمانت نامه های اعتباری است، به این معنا که صرفا بابت تامین مالی کارکرد وثیقه دارد ، صندوق ضمانت سرمایه گذاری صنایع کوچک در سال 95 برای این نوع ضمانت نامه با همه بانک ها به استثناء بانک صادرات تفاهم نامه امضاء کرده است و همه بانک ها می توانند به پشتوانه ضمانت نامه های صندوق تسهیلات اعطا کنند.

نوع دیگر ضمانت نامه های فاز اول، ضمانت نامه های تولیدی است. کارکرد این نوع ضمانت نامه زمانی است که یک واحد صنعتی ما بخواهد به جای اخذ تسهیلات از بانک برای خرید مواد اولیه بگیرد، به طور مستقیم وارد یک معامله اعتباری یا مدت دار با تامین کننده مواد اولیه شود. طبیعتا آن واحد تامین کننده مواد اولیه نیز وثیقه می خواهد، ضمانت نامه های تولیدی صندوق در اینجا به نفع تامین کننده مواد اولیه صادر می شود و این معامله صورت می گیرد و چرخ تولید به جریان می افتد.

فاز دوم ضمانت نامه های صندوق شامل ضمانت نامه های پیمانکاری یا قراردادی هستند. برای مثال اگر یک واحد صنعتی از  یک شرکت نفتی درخواست تامین لوله کند، طبیعتا آن شرکت بنا به مقتضیات معامله ضمانت نامه های مختلف از جمله ضانت نامه شرکت در مناقصه، مزایده یا حسن انجام کار درخواست می کند. این نوع ضمانت نامه ها را ما در صندوق از سال 94 به سبد محصولات خود اضافه کرده ایم. بنابراین یک واحد صنعتی کوچک می تواند با پشتوانه صندوق مواد اولیه خود را تامین و نهایتا محصول را تولید کند.

نکته قابل توجه اینجاست که متاسفانه واحدهای صنعتی در این مقوله به درستی به تعهدات خود در سر رسید عمل نکرده و صندوق هرچه ضمانت نامه صادر کرده خسارتی شده است و از این لحاظ در حال حاضر صندوق بشدت تحت فشار است و مورد بازخواست قرار گرفته که اصولا برای چه ضمانت نامه صادر کرده است.

* آیا صندوق از فعالیت های فرهنگی مانند مطبوعات و صنعت گردشگری نیز حمایت می کند؟

- بله. مطبوعات برای تجهیز چاپخانه و لیتوگرافی ودر گردشگری اگر واحدی قصد ایجاد مراکز توریستی را داشته باشد، صندوق ورود پیدا کرده و بنا بر مقتضیات ضمانت نامه صادر می کند. اصناف و اتحادیه های مختلف نیز با توجه به فعالیت تولیدی شان در حوزه صنایع کوچک تعریف شده و تحت پوشش صندوق قرار می گیرند.

روزنامه عصر اقتصاد


١٠:١٩ - چهارشنبه ١٥ شهريور ١٣٩٦    /    شماره : ٨١٦    /    تعداد نمایش : ١١٣